Wat is contracted capacity?
Voor zakelijke aansluitingen werkt de netbeheerder met een gecontracteerd vermogen, vaak ook kWcontract genoemd. Dat is het maximaal vermogen dat je aansluiting mag opnemen of terugleveren. Voor een 3x80 ampère aansluiting (kleinverbruik) is dat 55 kVA. Voor een 3x160 ampère kleinzakelijke aansluiting 110 kVA. Boven 3x250 ampère (173 kVA) zit je in grootzakelijk en werkt het met kVA-tarief plus uurtarief.
Het kWcontract-deel is een vast bedrag per kVA per jaar. Bij Liander 2026 is dat circa 107 euro per kVA voor kleinzakelijk en 95 euro per kVA voor grootzakelijk, exclusief BTW. Voor een 55 kVA aansluiting komt dat dus uit op 5.885 euro per jaar puur voor het beschikbaar houden van het vermogen, ongeacht of je het ook werkelijk gebruikt.
Het verschil tussen firm en non-firm
Bij een firm-aansluiting garandeert de netbeheerder dat je het volle gecontracteerde vermogen altijd kunt afnemen of terugleveren. Dat is de standaard voor de meeste bestaande aansluitingen in Nederland. Maar in netcongestiezones kan een netbeheerder geen nieuwe firm-aansluitingen meer afgeven; het transportnet zit gewoon vol op piekmomenten.
Voor die situatie introduceerde TenneT en de regionale netbeheerders sinds 2023 het concept non-firm. Bij non-firm krijg je dezelfde fysieke aansluiting, maar de netbeheerder behoudt het recht om je vermogen tijdelijk terug te regelen op piekmomenten van netcongestie. Het idee: beter een non-firm aansluiting met 90 procent uptime dan helemaal geen aansluiting.
Hieronder een tabel met de praktische verschillen.
Wanneer kies je voor non-firm?
Drie scenario's waarin non-firm met Deye plus EMS de beste optie is:
- Nieuwe aansluiting in netcongestiezone: Liander, Enexis en Stedin geven in 2026 in grote delen van Nederland geen firm-aansluitingen meer af voor nieuw teruglever-vermogen boven 50 kVA. Non-firm is dan de enige optie om dit jaar nog operationeel te zijn in plaats van 2 jaar wachten.
- Verzwaring bestaande aansluiting: Wie wil opschalen van bijvoorbeeld 55 kVA naar 110 kVA voor extra productiecapaciteit krijgt vaak alleen non-firm aangeboden voor het extra deel. Een Deye batterij vangt curtailment op en voorkomt productieverstoring.
- Bestaande klanten met financiele upgrade: Sommige klanten met een bestaande firm-aansluiting kunnen vrijwillig overstappen naar non-firm tegen 30 tot 50 procent korting op het vaste tarief. Met een Deye plus EMS is het curtailment- risico gemitigeerd, en de besparing direct cashflow.
Hoe Deye SUN-X de curtailment-signalen volgt
Technisch gezien werkt de Deye SUN-X familie (SUN-30K, SUN-50K, SUN-100K) met een dynamisch vermogenslimiet via Modbus TCP. De Nova-Cell EMS-controller, die op een industriële edge-PC draait, ontvangt het curtailment-signaal van de DSO-koppeling. Drie scenario's worden afgehandeld:
- Geen curtailment: Deye werkt op vol vermogen. PV-overschot gaat naar self-consumption en daarna teruglevering.
- Lichte curtailment (50-80%): Teruglevering wordt afgetopt, overschot gaat naar BOS-G batterij. Geen PV-verlies.
- Zware curtailment (0-30%): Batterij wordt prioritair geladen. Pas bij volle batterij wordt PV teruggeregeld op de gevraagde limiet. Verlies is dan maar een fractie van wat het zonder buffer zou zijn.
Effect in de praktijk: van een typische jaarlijkse curtailment-impact van 7 procent zonder batterij, blijft met een 60 kWh BOS-G stack circa 1,1 procent over. Een 84 procent reductie van het curtailment-verlies.
Kostenbesparing op de aansluiting
Voor een MKB-klant met 110 kVA aansluiting in een netcongestiezone werkt de business case als volgt. Firm-tarief ligt op 110 x 107 = 11.770 euro per jaar vast netbeheerderdeel. Non-firm met 45 procent korting komt op 6.474 euro per jaar. Besparing 5.296 euro per jaar.
Daar tegenover: PV-curtailment-verlies bij 50 kWp PV en 7 procent jaarverlies = 7 procent x 45.000 kWh x 12 ct (gemiddelde marge tussen self-consumption en teruglevering) = 378 euro per jaar verlies zonder batterij. Met 40 kWh BOS-G is dat verlies maar 60 euro per jaar. Nettowinst op switchen naar non-firm met Deye batterij: circa 5.236 euro per jaar.
Op een investering van circa 65.000 euro netto na EIA voor de Deye plus BOS-G installatie is de payback puur op de non-firm besparing al 12 jaar. Combineer met peak-shaving op het kWcontract, self-consumption-uplift en EIA-aftrek en de payback komt typisch uit op 6 tot 8 jaar.
Aanvraag ATO non-firm contract
De aanvraag voor een non-firm contract loopt rechtstreeks via je netbeheerder. Vier stappen:
- Capaciteitstoets: vraag bij je netbeheerder een capaciteitstoets aan voor het gewenste vermogen op je locatie. Dit kost niets en geeft uitsluitsel of firm beschikbaar is.
- ATO-aanbod: bij geen firm beschikbaar krijg je een ATO non-firm aanbod met afgesproken minimum-vermogen, curtailment-vensters en tariefkorting.
- DSO-koppeling instellen: voor installaties boven 50 kVA komt er een datakoppeling tussen netbeheerder en je EMS. Voor kleinere installaties werkt het via afgesproken statische vensters.
- Deye plus EMS in bedrijf nemen: Nova-Cell configureert de Modbus-koppeling tussen DSO-signaal en Deye SUN-X. Testfase van 2 tot 4 weken om curtailment-respons te valideren.
Risico's en aandachtspunten
Drie zaken om mee te wegen voordat je voor non-firm kiest. Eerst: de curtailment-frequentie kan stijgen naarmate netcongestie toeneemt. In 2024 had de gemiddelde non-firm aansluiting in Drenthe 8 procent verlies, in 2026 ligt dat al op 11 procent. Tweede: bij stroomuitval valt het curtailment-signaal soms uit en kan de installatie defaulten op nul. Een redundante DSO-koppeling (4G-fallback) lost dit op maar kost 800 tot 1.200 euro extra. Derde: niet alle EMS-systemen zijn DSO-ready. Nova-Cell levert standaard met de juiste koppeling, andere partijen niet altijd.
Voor een complete inschatting inclusief verwachte curtailment, business case en aanvraagbegeleiding schakel je Nova-Cell in. Lees ook hoe een Deye buffer afregeling opvangt in onze diepere netcongestie-gids.
