Het lastprofiel van een melkveebedrijf
Wie een Deye batterij wil dimensioneren voor een melkveehouderij begint bij het lastprofiel. Dat profiel is verrassend voorspelbaar. Het melkproces is gebonden aan biologische cycli: koeien willen elke 12 uur gemolken worden, dus 's ochtends rond 05:00 en 's avonds rond 17:00. In die twee vensters van 90 tot 150 minuten draait de melkrobot, de melkkoeling, de melkleidingreiniging en bij sommige bedrijven ook een doseercomputer voor krachtvoer.
Tussen de pieken zit de basislast. Die bestaat uit de continue koelmachine (8 tot 12 kW afhankelijk van seizoen), ventilatie, basisverlichting en kantoorautomatisering. Op zomerdagen kan die basislast oplopen door extra koeling, op winterdagen door verlichting. Een typisch jaarverbruik van 78.000 kWh verdeelt zich over 60 procent baselast en 40 procent piekuren.
Waarom de melkrobot ochtendpiek lastig is
De ochtendpiek begint vroeg, vaak voor zonsopgang. Dat betekent dat PV-opwek nog niet beschikbaar is. Een 30 kWp installatie levert in maart om 05:30 nog 0 kWh, terwijl je net 25 kW vraagt voor de melkrobot en koeling samen. Zonder batterij betekent dat: het hele ochtendverbruik komt van het net.
Voor bedrijven met ATO non-firm contract is dit dubbel pijnlijk. Je betaalt het volle dynamische of vaste tarief op een uur dat de spotprijs typisch al hoog ligt door de ochtenddal-overgang. Een 60 kWh BOS-G batterij die de avond ervoor is opgeladen via PV-overschot of nachttarief, kan de hele ochtendpiek dekken zonder netafname.
Sizing keuze: waarom 60 kWh en niet 40 of 80?
Drie afwegingen leiden naar 60 kWh als het optimum voor dit type bedrijf:
- Cyclische dekking: Twee dagelijkse pieken van circa 25 kW gedurende 2 uur vragen samen 100 kWh ontladen-vermogen. Met 60 kWh gebruikbare capaciteit (80 procent depth-of-discharge) en herlading tussen pieken in via PV dek je beide pieken comfortabel.
- PV-overschot opvang: Een 30 kWp installatie levert op zonnige zomerdagen 22 kW piek, terwijl basislast op die momenten 10 kW is. Het overschot van 12 kW gedurende 4 zonne-uren vraagt 48 kWh extra absorptie-ruimte. Met 60 kWh waarvan circa 30 kWh dagelijks vrij komt na de ochtendpiek, lukt dat ruim.
- Modulaire opbouw: BOS-G HV modules komen in eenheden van 10 kWh. Zes modules geeft 60 kWh, en dat is precies de limiet die op veel agrarische locaties zonder OBM-melding kan worden geplaatst (PGS 37-1 stelt strengere eisen boven 50 kWh, maar 60 kWh blijft typisch binnen de versimpelde melding).
ATO non-firm en de Deye EMS-koppeling
Veel agrarische ondernemers in Drenthe, Friesland en Groningen krijgen alleen een non-firm aansluiting toegewezen. Concreet betekent dat: de netbeheerder mag op piekmomenten je transportvermogen terugregelen, vaak tussen 11:00 en 15:00 op zonnige dagen. Je krijgt een curtailment-signaal via een controlesysteem of een vaste afgesproken set-point.
De Deye SUN-30K kan via Modbus TCP een dynamisch vermogenslimiet accepteren. De Nova-Cell EMS ontvangt het curtailment-signaal van de netbeheerder en stuurt direct een nieuwe limiet naar de Deye. In plaats van PV-productie weggooien, gaat het overschot eerst naar de BOS-G batterij. Pas wanneer de batterij vol zit (95 procent SoC), regelt de Deye de PV terug.
Effect in de praktijk: van de jaarlijkse 30 MWh PV-opbrengst gaat circa 2,5 MWh verloren aan curtailment zonder batterij. Met de 60 kWh BOS-G is dat verlies 0,4 MWh, oftewel 84 procent opvangefficiency. Zie ook de uitleg over contracted capacity en ATO non-firm.
ROI en saldering uitfasering
Voor agrarische bedrijven werkt saldering al lang anders dan voor consumenten. De terugleververgoeding ligt op de inkoopprijs van het energiecontract, doorgaans 8 tot 12 ct/kWh in 2026. Tegelijk betaal je 22 tot 28 ct/kWh voor afname inclusief belastingen. Het verschil tussen self-consumption en teruglevering is dus circa 14 ct/kWh.
Voor het scenariobedrijf rekent dat als volgt door. Zonder batterij zit de self-consumption ratio op 32 procent, het overschot (20.400 kWh) wordt teruggeleverd tegen 10 ct = 2.040 euro inkomen. Met 60 kWh batterij stijgt self-consumption naar 78 procent, overschot daalt naar 6.600 kWh terug op 10 ct = 660 euro inkomen, MAAR vermeden netafname stijgt met 13.800 kWh tegen 25 ct = 3.450 euro besparing. Netto winst van de batterij: 2.070 euro per jaar puur op self-consumption-uplift. Bij saldering uitfasering richting 2029 wordt dit voordeel groter omdat de terugleververgoeding verder daalt.
Tel daarbij de besparing op kWcontract en peak-shaving op (circa 1.800 euro per jaar) en de EIA-aftrek (12.500 euro eenmalig). Op een netto investering van circa 78.000 euro is de payback 12 tot 14 jaar pure cashflow, of 8 tot 9 jaar met EIA meegerekend.
Praktische aandachtspunten
Drie punten die we steeds tegenkomen bij agrarische installaties. Eerst de plaatsing: een BOS-G HV stack mag niet in dezelfde brandcompartiment als de stal staan vanwege PGS 37-1. Vaak komt de batterij in een aparte technische ruimte naast het melkhuis met eigen ventilatie. Tweede: de noodstroom-functie via EPS van de Deye SUN-30K is voor melkveebedrijven extra waardevol omdat een stroomuitval van 4+ uur direct dierenwelzijn-impact heeft (ventilatie en koeling). Derde: firmware updates moeten gepland buiten de melkvensters om productieverstoring te voorkomen.